Depresja to nie tylko zły nastrój. To jest poważne zaburzenie depresyjne, diagnoza kliniczna. Odbiera zainteresowanie hobby, zakłóca sen, zaburza procesy myślowe i apetyt. Anhedonia – utrata zdolności do odczuwania przyjemności – może być wyniszczająca. Ma wpływ prawie na wszystko. Czy trudno jest pracować? Trudny. Utrzymać związek? Jeszcze trudniejsze.
Jeśli podejrzewasz, że coś takiego przydarza się Tobie, ignorowanie problemu nie sprawi, że on zniknie. Jedynym wyjściem jest poproszenie o pomoc.
Ale co się stanie, gdy w końcu wejdziesz do gabinetu lekarskiego lub kliniki terapeuty? Na czym dokładnie polegają badania przesiewowe w kierunku depresji? To nie jest badanie krwi ani rezonans magnetyczny. To jest rozmowa. Ustrukturyzowany, oparty na dowodach dialog, mający na celu odkrycie prawdy o Twoim stanie psychicznym.
Dlaczego badania przesiewowe są ważne przed diagnozą
Wiele osób uważa, że wizytę u specjalisty należy zgłosić dopiero wtedy, gdy stan staje się „wystarczająco poważny”. To nie jest prawda. Celem badań przesiewowych jest wczesne wykrycie objawów. Należy ich złapać, zanim staną się niepełnosprawni.
„Zazwyczaj osoby poddawane badaniom przesiewowym w kierunku depresji wykonały już pierwszy krok w poszukiwaniu pomocy” – mówi Lindsey Ackerman, licencjonowana terapeutka małżeńska i rodzinna. Przyjmuje pacjentów w Redondo Beach w Kalifornii, gdzie pełni także funkcję wiceprezesa ds. usług klinicznych.
Możesz szukać pomocy, ponieważ czujesz się wyczerpany. Lub dlatego, że zaczęli oddalać się od przyjaciół. Lub po prostu dlatego, że szara zasłona nie zniknęła przez kilka tygodni. Niezależnie od przyczyny, badania przesiewowe służą jako narzędzie diagnostyczne umożliwiające ocenę ciężkości stanu. Określa, czy kwalifikujesz się do leczenia.
Hannah Fox, DNP, dodaje, że kontrole te często stanowią część rutynowych corocznych badań przeprowadzanych w gabinetach lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Niektóre firmy ubezpieczeniowe wymagają nawet ich wypełnienia. Po co? Bo depresję można leczyć. Dzięki niej możesz żyć pełnią i szczęściem. Ale tylko jeśli masz nad tym kontrolę. Zarządzanie zaczyna się od dokładnej oceny.
Narzędzia: PHQ-9, BDI i HAM-D
Słowo „screening” brzmi klinicznie. Jest nawet zimno. Ale często jest to tylko kwestionariusz.
Można go wypełnić w formie papierowej w poczekalni lub odpowiedzieć ustnie na pytania w prywatnym gabinecie u lekarza psychiatry. Kto je prowadzi? Prawie każdy licencjonowany specjalista: lekarze pierwszego kontaktu, terapeuci, psychiatrzy uzależnień, pracownicy socjalni.
Istnieją standardowe wagi. Narzędzia oparte na danych. Do najczęstszych należą:
- PHQ-9: Kwestionariusz stanu zdrowia pacjenta. Najczęstsze narzędzie w praktyce lekarzy pierwszego kontaktu.
- BDI: Inwentarz Depresji Becka. Koncentruje się głównie na objawach poznawczych i fizycznych.
- HAM-D: Skala Oceny Depresji Hamiltona. Często stosowany w badaniach klinicznych, ale także stosowany w praktyce.
Czy są wymienne? Z grubsza rzecz biorąc, tak. Lekarz wybierze ten, który woli. Ale wszystkie mierzą te same kluczowe tematy: nastrój, energię, sen, apetyt, koncentrację i ryzyko samobójstwa.
Kwestionariusz PHQ-9 jest prosty i przejrzysty. Pyta o ostatnie dwa tygodnie.
„Jak często w ciągu ostatnich 2 tygodni dokuczały Ci następujące problemy? Małe zainteresowanie lub przyjemność z zajęć.”
Oceniasz swoje własne odpowiedzi.
- 0 — Wcale nie
- 1 — Kilka dni
- 2 — Ponad połowa dni
- 3 — Prawie codziennie
Dodaj punkty. Suma opowiada całą historię. Czy jest to łagodna forma? Ciężki? Czy konieczna jest natychmiastowa interwencja?
Czego lekarze szukają w Twoich odpowiedziach
Nie chodzi tylko o smutek. Gdyby lekarz zwracał uwagę tylko na łzy, przegapiłby połowę pacjentów.
Doktor Brent Nelson, psychiatra interwencyjny dorosłych w St. Paul w stanie Minnesota, wskazuje na określone grupy objawów, które podlegają badaniu przesiewowemu. Mają charakter biologiczny i psychologiczny.
Czy masz niski poziom energii? Nawet jeśli spałeś osiem godzin? Czy zmieniły się Twoje nawyki żywieniowe? Przejadanie się? Utrata apetytu? Czy możesz skupić się na książce, programie telewizyjnym lub arkuszu kalkulacyjnym?
I, krytycznie: myśli o samookaleczeniu. Myśli samobójcze. To nie są tematy do wyboru. Są to elementy obowiązkowe w każdym odpowiedzialnym procesie kontroli.
Skala numeryczna pomaga określić ilościowo to, co w przeciwnym razie mogłoby wydawać się niewyraźne. „Czułem się trochę przygnębiony” zmienia się na „Czułem się prawie codziennie przez ostatnie czternaście dni”. Przejście z oceny jakościowej do ilościowej pozwala na obiektywne zaplanowanie leczenia. Leki? Terapia? Obydwa? Wyniki decydują o podjęciu tej decyzji.
Jak się przygotować, nie komplikując rzeczy
Czy powinieneś pościć? Zdjąć buty? Nie.
Badania przesiewowe w kierunku depresji wymagają minimalnego przygotowania. Jednak przygotowanie może sprawić, że sama sesja będzie mniej stresująca.
Dr Nelson sugeruje zapisanie objawów, dat i czasu trwania. „Pomocna jest także historia przebytych schorzeń i lista aktualnie przyjmowanych leków” – mówi. Po co? Ponieważ problemy z tarczycą, niedobory witamin lub interakcje leków mogą imitować objawy depresji. Dobry lekarz powinien najpierw wykluczyć te przyczyny.
Spisywać. Zmniejszy to niepokój i sprawi, że nie zapomnisz o tym dziwnym objawie, o którym przypadkowo wspomniałeś trzy tygodnie temu.
Przyjdź z otwartym umysłem. Bądź przygotowany na niewygodne pytania. Możesz czuć się, jakbyś był oceniany. Nie bardzo. Twój ekspert jest tutaj, aby rozwiązać zagadkę, a nie krytykować obraz. Uczciwość to jedyny miernik, który się liczy.
Do kogo mam zadzwonić: do lekarza rodzinnego czy specjalisty?
Masz wybór. Nie trzeba przechodzić przez obręcze (przeszkody/dodatkowe trudności).
Zacznij tam, gdzie czujesz się najbezpieczniej. Jeśli ufasz swojemu lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej (PCP), zacznij od niego. Potrafi przeprowadzić badania przesiewowe, postawić diagnozę i często przepisać leki. Jeśli uzna sprawę za trudną, skieruje Cię do specjalisty. Płynne przejście.
Wolisz specjalistę? Skontaktuj się bezpośrednio z psychiatrą lub licencjonowanym terapeutą. Jeśli Twój lekarz rodzinny stwierdzi, że potrzebujesz leków, skieruje Cię do lekarza posiadającego kwalifikacje do ich przepisywania. Jeśli Twój lekarz rodzinny zdecyduje, że potrzebujesz terapii rozmową, skieruje Cię do konsultanta.
Ścieżka może się różnić. Cel jest tylko jeden: ulga.
Najtrudniejszą częścią nie jest test. To decyzja, żeby przez to przejść. Kiedy już podejmiesz tę decyzję, reszta to już tylko logistyka. Zrób krok. Następnie nastąpi ocena. Pomoc nadejdzie następna.
Więc. Czy jesteś gotowy na rozmowę? A może potrzebujesz jeszcze jednego dnia, żeby nabrać odwagi? Objawy nie czekają na pewność siebie. Ale leczenie może.
