Het krijgen van een endometriose-diagnose is meestal waardeloos.
Jarenlange verworpen symptomen. Herhaalde bezoeken. Invasieve chirurgie als het enige definitieve antwoord. Voor één op de tien vrouwen die leven met dit weefsel dat buiten de baarmoeder groeit, is dat uitstel brutaal. Chronische pijn. Onvruchtbaarheid. De hele boel. Maar het tij is aan het keren. Snel.
Het Verenigd Koninkrijk is in beweging
Vorige week gaf het Britse National Institute for Health and Care Exceince groen licht voor twee nieuwe tests. Men gebruikt speeksel. De andere omvat elektrische sensoren op de buik die onmiddellijke resultaten opleveren. De NHS zal ze uitrollen tijdens een fase van bewijsverzameling na veelbelovende onderzoeken.
Niet-chirurgische diagnose is niet langer alleen maar hoop. Het is een pilotprogramma.
Dan komt de studie van het European Journal of Endocrinology, die ook vorige week werd gepubliceerd. Het voegt nog een laagje optimisme toe. Een eenvoudige bloedtest. Slechts één gelijkspel. Het suggereert dat we misschien geen chirurgische scalpel nodig hebben om te weten wat er aan de hand is. De sleutel ligt niet waar we dachten dat hij was.
Het is niet alleen oestrogeen
Het huidige dogma fixeert zich op oestrogeen. Klinkt logisch, toch? Voortplantingsorgaanconditie. Vrouwelijk hormoon. Maar onderzoekers besloten elders te zoeken.
Ze namen 159 vrouwen mee die al endometriose hadden, bevestigd door laparoscopie. En 57 controles zonder de voorwaarde. In plaats van alleen het oestrogeen te controleren, maten ze een breed panel androogens. “mannelijke” hormonen. Natuurlijk hebben vrouwen die ook.
De resultaten? Duidelijk. Consistent.
Vrouwen met endometriose vertoonden hogere niveaus van specifieke androgenen. DHEA. Androsteendion. Testosteron. Maar het allerbelangrijkste: een stof genaamd 11-keto-testosteron. Het wordt zelden onderzocht op het gebied van de gezondheid van vrouwen. Maar hier verlicht het de hitlijsten.
Tegelijkertijd daalden bepaalde metabolieten van de androgeenprecursor. Het lichaam lijkt zijn metabolisme te verschuiven naar de productie van die specifieke 11-ketonverbinding. Samen creëren ze een hormonale vingerafdruk. Verhoogde actieve androgenen plus uitgeputte voorlopers.
Dit patroon onderscheidde zieken van gezond met een verrassende betrouwbaarheid.
Beter dan de alternatieven
Huidige niet-chirurgische opties zoals de CA-12 marker? Niet geweldig. Lage nauwkeurigheid. Niet betrouwbaar voor routinegebruik. Dit nieuwe model? Aanzienlijk scherper.
Stel je een hulpmiddel voor dat de aandoening nauwkeurig markeert zonder dat je onder narcose hoeft te gaan. Dat verkort de jarenlange gemiddelde tijd tussen symptomen en diagnose. Minder verkeerde diagnoses. Minder vrouwen vertelden dat hun pijn ‘normaal’ is of gewoon ‘een onderdeel is van het vrouw-zijn’.
En cruciaal is dat het aantal vrouwen dat een operatie ondergaat, alleen maar om erachter te komen dat ze de ziekte hebben die ze vermoeden, vermindert.
Nog niet helemaal zover
Kun je morgen naar je huisarts gaan en ernaar vragen?
Nee.
Het model is getest in onderzoeksomgevingen, niet in klinieken. We hebben grotere, diverse onderzoeken nodig om te verifiëren dat het standhoudt in echte medische kantoren. Het is nog vroeg dag. Loop niet op de zaken vooruit.
Maar het bevestigt een groter punt. De biologie van endometriose is complex. Het gaat niet alleen om oestrogeen. En die complexiteit is de weg naar betere antwoorden.
Wat nu te doen
Als u lijdt aan chronische bekkenpijn, pijnlijke menstruatie of onvruchtbaarheid, haalt de wetenschap uw ervaring in. Maar geduld is op dit moment niet de oplossing. Actie is.
Zoek een specialist. Een gynaecoloog of reproductieve endocronoloog die endo door en door kent.
Houd een symptoomlogboek bij. Volg patronen. Accepteer geen nee als antwoord. Uit de gegevens blijkt dat u gelijk heeft. Nu moet het medicijn dit voorbeeld volgen.
Zal het morgen zijn? Waarschijnlijk niet. Maar de vingerafdruk is er. We moeten het alleen leren lezen. 🩸
